اگر نیاز به تغییر و رشد برای شما گریز ناپذیر شده یا احساس میکنید تعارضات زیادی در روابط یا حتی با خود تجربه میکنید ولی به تنهایی از عهده گذار از این مراحل بر نمیآیید در ادامه چند راهنمایی مثمرثمر برای انتخاب درمانگری که ممکن است جهتگیری سازگاری با شما داشته باشد، ارائه میشود.
در ابتدا، به یاد داشته باشید که شما به عنوان یک بیمار مراجع هستید و حق دارید هر تعداد سؤال که دوست دارید درباره پیشینه و صلاحیتهای بالقوه درمانگر بپرسید. او چه مدارکی دارد و آنها را از کجا اخذ کرده است؟ چه مجوزهای حرفهای دارد؟ آیا او درمانگر زوج و خانواده، روانشناس، روانپزشک و.... است؟ میتوانید درباره دورههای کارآموزی، محل آموزشهای عملی و تعداد سالهایی که در این حرفه فعالیت کرده است بپرسید. شاید خود پاسخها به تنهایی برای شما معنای چندانی نداشته باشند اما فرآیند مصاحبه با وی میتواند بینش زیادی به شما بدهد. مثلا ممکن است متوجه شوید که او نوعی برخورد مستبدانه دارد و از پرسیده شدن سؤالات عصبانی میشود؛ یا شاید درباره پیشینه خود نااطمینان به نظر برسد و اعتماد به نفس و تجربهای که شما نیاز دارید را نمیتواند ابراز کند. یا کسی است که اعتماد به نفس کاذب بالایی دارد و در تلاش است خود را یک همهچیزدان جلوه دهد.
بیشتر کشورها سعی میکنند برای همه حرفهها و کسب و کارها نهادها یا سازمانهایی داشته باشند که وظیفه نظارت بر اصناف را نیز بر عهده دارد. در ایران سازمان نظام برای اغلب مشاغل مثل پزشکی، مهندسی و... برای روانشناسی نیز این وظایف را بر عهده دارد. لذا داشتن پروانه سازمان نظام میتواند معرف داشتن برخی ملزومات حداقلی تلقی شود. ولی باید بسیار مراقب بود که این پروانه فقط یک شرط لازم است و اصلا نمیتوان به عنوان شرط کافی قلمداد شود.
از سوی دیگر سؤالاتی نیز وجود دارد که نباید در مصاحبه پرسید. آیا ازدواج کردهاید؟ آیا بچه دارید؟ سن شما چقدر است؟ درمانگر حق دارد به حریم خصوصی خود احترام بگذارد و اطلاعاتی از خود که مربوط به فرایند درمان نیست را فاش نکند، مگر اینکه خودش انتخاب کند آنها را افشاء نماید. در این راستا درباره درمانگری که اطلاعات شخصی بیش از حد فاش میکند باید مراقب بود. این ممکن است نشانه مرزهای ضعیف یک کار حرفهای باشد. درمان درباره شماست و در نهایت درمانگر دوست اجتماعی شما نیست، هر چقدر هم که شما نسبت به یکدیگر احساس مثبت داشته باشید. همچنین خود را محدود نکنید که در یک جلسه به ارزابی دقیق برسید میتوانید بیش از یک جلسه ارزیابیتان را برنامهریزی کنید. لازم نیست بعد از یک جلسه تصمیم بگیرید، و نیازی نیست که فقط با یک درمانگر در یک زمان مصاحبه داشته باشید.
در مورد یافتن درمانگری با جهتگیری خاص، این کار چالش بزرگتری خواهد بود. حرفه سلامت روان در حال حاضر تحت تسلط نظریههای رفتاری شناختی و دارودرمانیها است. من چیزی علیه این رویکردها عنوان نمیکنم اما اگر میخواهید از درمانی مشابه رویکرد من بهره ببرید، جستجوی شما ممکن است دشوارتر هم باشد. یعنی درمانگرتان علاوه بر داشتن مجوزهایی به عنوان روانشناس و درمانگر باید به عنوان یک روانکاو آموزش دیده باشد و بخشی از آموزش خود را که شامل چندین سال درمان شخصی است طی نموده باشد. بیشتر مردم به روانکاوی به عنوان یک روش قدیمی فکر میکنند که با زیگموند فروید شروع و به پایان رسید، اما در واقع، این روش به شدت رشد کرده و همچنان در حال تکامل است. به طور خاص، من در حوزهای از اندیشه روانکاوی به نام "روابط شیء" آموزش دیدهام. رواندرمانی روانپویشی، تحلیلی، روانکاوی روانشناسی عمیق، درمان مبتنی بر انتقال، درمان مبتنی بر بینش و... همه اینها برخی از اصطلاحاتی هستند که با توجه به ترجمهها و برداشتهای مختلف صاحبنظران ایرانی به رویکرد کاری من اطلاق میشود.
مهمترین عامل در انتخاب رواندرمانگری با این رویکردها باید این باشد که درمانگر چگونه احساس شما را تحت تأثیر قرار میدهد. اگر او گرمی و لطافت احساسی کامل در شما ایجاد کند و شما را به طور کامل به خاطر همان که هستید بپذیرد، من اگر جای شما بودم به سراغ فرد دیگری میرفتم. از طرفی اگر او احساس تهدید در شما برمیانگیزد، کنترلگرا به نظر میرسد یا مرزهای ضعیفی در رابطه دارد، باز هم توصیه من رفتن سراغ فرد بعدی است.
هیچ وقت فراموش نمیکنم که در اولین جلسه من با درمانگرم ، او مشاهداتی درباره من ارائه داد که من را بسیار ناراحت کرد اما از سوی دیگری به طرز غیرقابل انکاری درست به نظر میرسیدند.
احساس راحتی بهترین شاخص برای انتخاب درمانگر نیست بلکه احساس درک شدن است که مهم است. تفاوت مهم اینجا بین همدلی و هماحساسی است. آنچه شما باید به دنبال آن باشید، فردی است که بتواند حقیقت را به شما بگوید، هر چقدر هم که شما را ناراحت کند، نه کسی که هماحساسی زیادی نشان دهد و شما را از بینشهای مهم و غیرمنتظره غافل کند.
در مورد من، دکتر غیوروحدت، میتوانید برخی از اطلاعات مورد لزوم را که دید کلی موثری به شما خواهد داد را در لینک رزومه بیابید.